Đội tàu biển VN khó thoát "danh sách đen"

Gần 50% tàu biển VN chạy tuyến quốc tế thiếu Giấy chứng thực cần lao Hàng hải Tàu biển bị lưu giữ tiếp giảm Ông Phạm Hải Bằng - Trưởng phòng Tàu biển, Cục Đăng kiểm VN cho biết, 6 tháng đầu năm 2014, có 19 lượt tàu biển VN bị chính quyền cảng nước ngoài lưu giữ do phát hiện những khuyết thiếu mất an toàn hàng hải, giảm 14 lượt so với cùng kỳ năm trước. Trong số đó, số lượt tàu bị lưu giữ tại khu vực châu Á - thái hoà Dương (Tokyo - Mou) chiếm tới 16 lượt, giảm từ 7,79% của cùng kỳ năm trước xuống còn khung nha xuong cu 4,27%. "Tỷ lệ trên có thể xuống thấp hơn nữa nếu không có các trường hợp như tàu Phú An 36 và Cửu Long Gas bị cảng vụ Philippines và Trung Quốc lưu giữ với những duyên do không thỏa đáng" - ông Bằng cho biết. Hiện Cục Đăng kiểm VN đang nối khiếu nại chính quyền cảng Trung Quốc và Philippines về 2 trường hợp trên. Trên thực tại, từ năm 1999 đến nay, đội tàu biển VN luôn nằm trong “danh sách đen” của Tokyo - Mou về lưu giữ. Tuy nhiên, theo ông Bằng, nếu giữ được tỷ lệ không cao hơn 5% đến hết năm 2014, đội tàu biển VN sẽ lần trước nhất thoát được danh sách này. Điều này đồng nghĩa với việc tàu biển VN sẽ ít bị cảng vụ nước ngoài kiểm tra hơn khi cập cảng của họ. Nhiều mối lotrước mắt Dù tỷ lệ tàu biển bị lưu giữ đã giảm đáng kể so với thời khắc trước đây, song người trong cuộc (gồm cả cơ quan quản lý và doanh nghiệp tải) đều chưa hết lo. Đàm luận với PVBáo Giao thông, lãnh đạo Cục Đăng kiểm VN tỏ lo ngại tình trạng tàu biển bị lưu giữ bởi cảng vụ nước ngoài trong 6 tháng cuối năm 2014 sẽ diễn biến theo chiều hướng xấu hơn, nhất là khi Công ước cần lao Hàng hải năm 2006 sẽ bắt đầu có hiệu lực với đội tàu biển VN từ ngày 20/8/2014. Cùng đó, từ 1/9 - 30/11/2014, cảng vụ các nước thuộc khu vực Tokyo- Mou và Paris - Mou thực hành chiến dịch thẩm tra tụ tập về thực hiện giờ ngơi nghỉ của thuyền viên trên tàu. Theo Cục Đăng kiểm VN, đội tàu biển VN hiện có 380 chiếc (tổng dung tích từ 500 tấn trở lên) chuyên chạy tuyến quốc tế, giảm hơn 120 chiếc so với tuổi năm 2010. Số công ty quản lý tàu cũng giảm nhiều và giờ chỉ còn 190 doanh nghiệp. Những công ty vận chuyển biển còn “trụ” lại đến thời điểm này đa phần thuộc diện có tiềm lực, có khả năng chống chọi với sự suy giảm của thị trường vận tải biển quốc tế. Theo công ước, tàu biển VN nếu thiếu Giấy chứng nhận cần lao Hàng hải và Bản ban bố thích hợp cần lao hàng hải sẽ bị cảng vụ nước ngoài giữ lại, cũng giống như việc tàu có các khuyết thiếu kỹ thuật hoặc thuyền viên có thao tác kỹ thuật sai so với đề nghị của sỹ quan cảng vụ nước ngoài. Để có hai loại giấy má trên, chủ tàu phải chuẩn bị hồ sơ và yêu cầu đánh giá. Đáng lưu ý là đến thời khắc ngày nay, vẫn còn tới 146 trên tổng số 380 tàu chưa gửi hồ sơ cho Cục Đăng kiểm VN để giám định (tương đương 49%) trong khi việc đánh giá cũng như thời gian khắc phục các khiếm khuyết không hề ngắn. Ông Phạm Thanh Trường - Phó Giám đốc đảm đang trọng điểm chứng thực hệ thống quản lý chất lượng và an toàn cho biết, từ tháng 9/2013 và gần nhất là tháng 4/2014 đã tổ chức hội nghị phổ quát, thông tin trực tiếp đến tất tật các chủ tàu trên toàn quốc về việc thực hành công ước MLC. Tuy nhiên, chỉ có công ty lớn thực hành, còn nhiều doanh tham khảo ở đây nghiệp quy mô 1-2 tàu vẫn chưa có động thái gì. “Hiện đã có 57 nước ứng dụng công ước. Chúng tôi luôn muốn hỗ trợ các doanh nghiệp thực hành, nhưng tuồng như nhiều doanh nghiệp đang chờ được tiếp chuyện gia hạn thời điểm áp dụng công ước, như đã từng được Bộ GTVT gia hạn đến 20/8 này”- ông Trường nói. Về vấn đề này, ông Hoàng Lê Vượng - Trưởng ban Quản lý thuyền viên tàu biển Tổng công ty Hàng hải VN cho biết, đích của công ước trên chính là để bảo vệ người cần lao. Tuy nhiên, với thực trạng kinh doanh âm u bây giờ, việc bảo đảm lương thưởng, không gian sinh hoạt tiêu chuẩn cho thuyền viên là hết sức khó. Ngoài ra, các doanh nghiệp cũng đang gặp khó do mẫu giao kèo Lao động của Bộ cần lao, Thương binh và từng lớp không thích hợp công ước, không được ngành Y tế chỉ dẫn địa chỉ khám sức khỏe thuyền viên hoặc địa chỉ cấp chứng thực cho đầu bếp theo tiêu chuẩn quốc tế… Huy Lộc